نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
محمدرضا مهرابی_جهان فقط میدان رقابت فنی نیست؛ میدان مدیریت ذهن، هیجان و فشار روانی نیز هست. در این سطح از فوتبال، تفاوت میان پیروزی و شکست، گاهی نه کیفیت تاکتیکی، بلکه در توانایی بازیکنان برای کنترل اضطراب، حفظ تمرکز و تصمیمگیری در لحظات حساس رقم میخورد. به همین دلیل، در فوتبال حرفهای جهان، روانشناس ورزشی به یکی از ارکان ثابت کادر فنی تبدیل شده است.
روانشناس ورزشی، درمانگر مشکلات روانی تیم نیست؛ بلکه مشاور عملکرد ذهنی است. او با آموزش مهارتهایی مانند کنترل استرس، تصویرسازی ذهنی، گفتوگوی درونی مثبت و افزایش انسجام تیمی، به بازیکنان کمک میکند بهترین نسخه خود را در میدان مسابقه ارایه دهند. این موضوع در تورنمنتی مانند جام جهانی که فشار رسانهای، انتظارات هواداران و حساسیت مسابقات به اوج میرسد، اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
تجربه فعالیت در فوتبال ایران نیز نشان میدهد بازیکنانی که بهصورت مستمر از خدمات روانشناسی ورزشی بهره میبرند، در شرایط بحرانی تصمیمهای دقیقتر میگیرند، تمرکز بیشتری دارند و کمتر دچار افت عملکرد ناشی از فشار مسابقه میشوند. این موضوع یک ضرورت علمی است، نه یک انتخاب تشریفاتی.
با این حال، به نظر میرسد تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ از حضور مستمر یک روانشناس ورزشی در کادر خود بیبهره است؛ آن هم در شرایطی که فشارهای روانی این دوره، بهدلیل مسایل لجستیکی، سفرهای مکرر و محدودیتهای خارج از زمین مسابقه، بیش از همیشه است. چنین شرایطی، اهمیت حمایت تخصصی از بازیکنان را بیش از پیش آشکار میکند.
یکی از چالشهای فوتبال ایران، نگاه سنتی به روانشناسی ورزشی است. هنوز در برخی باشگاهها و تیمها تصور میشود مربیان یا مدیران میتوانند نقش روانشناس را نیز ایفا کنند، در حالی که در فوتبال حرفهای جهان، آمادهسازی ذهنی یک تخصص مستقل و مکمل کار کادر فنی است.
برای جبران این خلأ، لازم است روانشناسان ورزشی از ابتدای چرخه آمادهسازی در کنار تیمها حضور داشته باشند، عملکرد ذهنی بازیکنان بهصورت علمی ارزیابی شود و مربیان نیز با نقش و کارکرد این حوزه آشنا شوند. حضور مقطعی و تشریفاتی، جایگزین همکاری مستمر و تخصصی نخواهد بود.
فوتبال امروز تنها با تمرینات بدنی و تاکتیکی به موفقیت نمیرسد. مدیریت ذهن بازیکنان، بخشی جداییناپذیر از قهرمانی است. اگر فوتبال ایران میخواهد در بالاترین سطح رقابت کند، باید روانشناس ورزشی را نه یک هزینه اضافی، بلکه سرمایهای برای ارتقای عملکرد تیمهای ملی و باشگاهی بداند.
محمدرضا مهرابی
روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران
دارای سابقه فعالیت در فوتبال حرفهای ایران