احتمال تقویت بارش‌ها در ماه‌های آینده/اهواز در آماده‌باش برای مدیریت بحران آب‌گرفتگی

هم‌زمان با پیش‌بینی افزایش بارش‌ها در ماه‌های آینده و شناسایی ۳۵ نقطه بحرانی آب‌گرفتگی در اهواز، آمادگی مدیریت بحران و تکمیل زیرساخت‌های دفع آب‌های سطحی اهمیت بیشتری یافته است؛ موضوعی که با توجه به محدودیت ظرفیت شبکه موجود، نیازمند هماهنگی دستگاه‌های مسئول و آمادگی شهروندان است.

به گزارش پایگاه خبری واژه‌ها، بر اساس تازه‌ترین اظهارات محمد سبزه‌زاری، مدیرکل هواشناسی خوزستان، در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، بررسی نقشه‌های پیش‌یابی از تداوم عبور ریزموج‌ها از فراز استان تا پایان هفته حکایت دارد که می‌تواند موجب افزایش ابرناکی و احتمال رگبارهای نقطه‌ای و رعدوبرق در ارتفاعات شود. همچنین برای روزهای یکشنبه و دوشنبه، وزش باد متوسط تا نسبتاً شدید و گاهی تندبادهای لحظه‌ای در بخش‌هایی از استان پیش‌بینی شده است. از اواخر دوشنبه تا اوایل هفته آینده نیز افزایش رطوبت و شرجی در مناطق جنوبی و مرکزی استان دور از انتظار نیست.

در چشم‌انداز فصلی، مدیرکل هواشناسی خوزستان در ۱۵ مهرماه با اشاره به تقویت شاخص ال‌نینو اعلام کرد که احتمال افزایش بارش‌ها در آذر، دی و بهمن وجود دارد؛ تغییری که می‌تواند حوضه‌های بالادست و پایین‌دست استان را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، ال‌نینو به‌تنهایی وقوع بارش سیل‌آسا یا آب‌گرفتگی در اهواز را قطعی نمی‌کند و ارزیابی خطر باید بر اساس پیش‌بینی‌های به‌روز منطقه‌ای و هشدارهای رسمی انجام شود.

در همین راستا، گزارش‌های منتشرشده در ۱۹ مهر از شناسایی ۳۵ نقطه بحرانی آب‌گرفتگی در اهواز و آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مقابله با بارندگی‌های پیش‌رو حکایت دارد. شناسایی این نقاط، ضرورت اولویت‌بندی اقدامات پیشگیرانه، بررسی مسیرهای هدایت روان‌آب‌ها و استقرار به‌موقع نیروهای عملیاتی را برجسته می‌کند.

از سوی دیگر، وضعیت زیرساخت‌های دفع آب‌های سطحی اهواز نیز یکی از عوامل تعیین‌کننده در مدیریت پیامدهای بارندگی است. حجت‌الله دهدشتی، شهردار اهواز، در نشست خبری ۱۶ مهرماه اعلام کرد که حدود ۶ هزار و ۳۴۵ متر عملیات لوله‌گذاری در نقاط مختلف شهر انجام شده است. به گفته وی، طرح جامع جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی که از سال ۱۴۰۰ آغاز شده، حدود ۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تکمیل آن به بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیازمند است. بخشی از عملیات لوله‌گذاری نیز با همکاری شرکت آب و فاضلاب و در قالب پروژه‌های مشترک انجام شده است.

این آمار نشان می‌دهد که در کنار اقدامات اجرایی انجام‌شده، تکمیل زیرساخت‌های جامع دفع آب‌های سطحی همچنان به تأمین منابع مالی و تداوم اجرای پروژه‌ها وابسته است. در چنین شرایطی، شدت و مدت بارندگی، ظرفیت شبکه موجود، وضعیت مسیرهای خروج آب و سرعت واکنش دستگاه‌های مسیول، همگی در میزان و گستره آب‌گرفتگی احتمالی نقش دارند.

از این منظر، وقوع آب‌گرفتگی در جریان بارش‌های شدید را نمی‌توان بدون بررسی شرایط جوی و ظرفیت زیرساخت‌ها صرفاً به عملکرد یک دستگاه نسبت داد؛ همان‌طور که شرایط اقلیمی نیز نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن کاستی‌های قابل اصلاح باشد. ارزیابی منصفانه عملکرد شهرداری و سایر دستگاه‌های مسیول، مستلزم مقایسه میزان بارش ثبت‌شده با ظرفیت شبکه، بررسی اقدامات پیشگیرانه و سنجش زمان واکنش نیروهای عملیاتی است.

در کنار این اقدامات، مدیریت بحران باید با اطلاع‌رسانی به‌موقع، پاک‌سازی مسیرهای عبور آب، آماده‌باش نیروهای امدادی و خدمات‌رسان و هشدار به شهروندان درباره نقاط پرخطر، احتمال خسارت را کاهش دهد. شهروندان نیز با پرهیز از تردد غیرضروری در زمان بارندگی شدید و توجه به اطلاعیه‌های رسمی می‌توانند در کاهش مخاطرات نقش داشته باشند.

بارش‌های شدید احتمالی، آزمونی برای میزان آمادگی اهواز در برابر بحران‌های جوی است؛ آزمونی که نتیجه آن نه با وعده حذف کامل آب‌گرفتگی، بلکه با کاهش خسارات، واکنش سریع، تکمیل زیرساخت‌ها و پاسخ‌گویی شفاف دستگاه‌های مسیول سنجیده می‌شود.