نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
محمدرضا مهرابی، روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری واژهها، اظهار کرد: مومنتوم روانشناختی را خیلی ساده میتوان «باد پشت تیم» معنی کرد؛ یعنی همان تغییر پویا در اعتمادبهنفس، انرژی و عملکرد که بر اثر یک رویداد کلیدی در زمین ایجاد میشود. خیلیها فکر میکنند مومنتوم یک جور طلسم یا شانس است، اما اینطور نیست؛ این یک فرآیند روانشناختی کاملا قابل مدیریت است. به عبارت دیگر، مومنتوم یعنی «حال و هوای برنده» که هم در نتیجه و هم در کیفیت بازی و احساسات تیم دیده میشود.
وی افزود: مومنتوم یک زنجیره پنجحلقهای رویداد محرک مثلا یک گل زیبا، یک سیو تماشایی یا تغییر تاکتیک، تغییرات درونی که بلافاصله در بازیکنان ایجاد میشود؛ افزایش اعتمادبهنفس، تمرکز و انرژی، تغییر رفتار مثلا دوندگی بیشتر، پاسهای خلاقانهتر و حرکتهای هوشمندانه، تغییر عملکرد که در برتری زمینی و فاصله در نتیجه دیده میشود و همچنین تأثیر بر حریف؛ یعنی افت روانی و عملکردی تیم مقابل دارد.
روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران با اشاره به اینکه این زنجیره، اگر بهدرستی درک شود، به کادر فنی کمک میکند تا جریان بازی را مدیریت کنند، یادآور شد: مومنتوم دو روی سکه است، روی مثبتش میتواند زدن گل، پاس گل یا سیو خوب باشد که موج پیروزی میسازد؛ روی منفیاش گل به خودی، کارت قرمز در دقایق اول یا یک اشتباه فردی است که موج شکست را راه میاندازد. درک هر دو برای هر کادرفنی ضروری است، اگر ندانند تیم در کدام موج قرار دارد، نمیتوانند واکنش درستی نشان دهند.
مهرابی تصریح کرد: یکی از بهترین نمونهها در جام جهانی ۲۰۲۶ بازی حساس ژاپن و برزیل بود؛ گل اول ژاپن در دقیقه ۲۹ توسط کایشو سانو یک رویداد محرک قوی بود که موج مثبت را به نفع ژاپن شکل داد که آنها با اعتمادبهنفس بالا و پرس سنگین، برزیل را تحت فشار گذاشتند.
وی ادامه داد: در همان لحظات، برزیل دچار مومنتوم منفی شد؛ بازیکنان بلاتکلیف و شتابزده عمل کرده و بازی مالکانه خود را از دست دادند.
روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران تشریح کرد: اما نیمهنهایی نقطه قطع مومنتوم بود؛ کادر فنی برزیل از زمان استراحت استفاده کرده و با تغییر تاکتیک و روحیهدهی، توانست موج منفی را متوقف کند.
مهرابی اضافه کرد: در دقیقه ۵۶ گل تساوی کازمیرو یک رویداد محرک تازه ایجاد کرد و یکسره مومنتوم را به نفع برزیل تغییر داد؛ از آن لحظه، برزیل تیم مسلط شد و ژاپن به لاک دفاعی رفت.
وی عنوان کرد: ژاپن تحت تأثیر ترس از باخت، انرژی ذهنیاش را تحلیل برد و عقب نشست؛ در نهایت گل دقیقه ۹۰+۶ گابریل مارتینلی که با یک تعویض طلایی وارد زمین شد، نتیجه طبیعی یک مومنتوم مثبت کامل و غیرقابلتوقف بود.
روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران گفت: تایماوت بهترین ابزار برای قطع کردن موج منفی است؛ یک نفس تازه به تیم میدهد و جریان روانی بازی را متوقف میکند؛ وقتی جلو هستید و موج مثبت دارید، صحبتهای آرامبخش و هشدار درباره غرور کاذب به حفظ آن کمک میکند.
مهرابی افزود: تعویض هدفمند، یک بازیکن تازهنفس با انرژی بالا میتواند خودش یک «رویداد محرک عمدی» باشد؛ همان کاری که مارتینلی برای برزیل کرد و بازی را برگرداند.
وی توصیه کرد: باید به بازیکنان بیاموزید رویدادهای محرک را شناسایی کنند تا ذهنشان برای تغییر موج آماده باشد؛ همچنین از زمان استراحت بین دو نیمه و وقتهای تلف شده برای قطع موج منفی حریف استفاده کنید.
روانشناس ورزشی تیم فوتبال نیروی زمینی تهران اظهار کرد: به کادر فنی تیمها توصیه میکنم که بازیکنان را به بازی «لحظهبهلحظه» تشویق کنید، نه نگرانی از نتیجه نهایی و همچنین تعویضهای به موقع و هوشمندانه انجام دهید تا جریان روانی بازی را به نفع خود تغییر دهید.
مهرابی تصریح کرد: مومنتوم نه طلسم است و نه تصادف؛ یک فرآیند روانشناختی و کاملاً قابلکنترل است. درک زنجیره شکلگیری آن و استفاده از ابزارهایی مثل تایماوت و تعویض، به تیم امکان میدهد سکان جریان بازی را در دست بگیرد؛ همانطور که برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶ با مدیریت هوشمندانه مومنتوم از باخت به پیروزی رسید، ما هم میتوانیم در تیم ملی از این مزیت روانشناسی ورزشی استفاده کنیم، نیازی به معجزه نداریم؛ فقط باید علم را وارد زمین کنیم.