آقای رئیس‌جمهور! به جای خالی کردن تهران، کاش از خوزستان پر نمی‌کردید

نهاد اسماعیلی منش- اظهارنظر اخیر دکتر پزشکیان، رئیس‌جمهور، مبنی بر اینکه «اگر تا آذرماه در تهران باران نبارد، آب جیره‌بندی می‌شود و اگر باز هم باران نیاید، باید تهران را خالی کنیم»، بیش از آنکه زنگ خطر کم‌آبی پایتخت را به صدا درآورد، پرسش‌های بزرگی درباره عدالت در سیاست‌های آبی و توسعه‌ای کشور برانگیخت. چگونه می‌توان درباره «انتقال میلیون‌ها نفر از تهران» سخن گفت، در حالی که همین امروز، انتقال چند میلیون مترمکعب آب از خوزستان به فلات مرکزی، بدون هیچ نگرانی از عواقب زیست‌محیطی و اجتماعی، به‌راحتی انجام می‌شود؟ اگر انتقال جمعیت تهران ممکن نیست (و نیست)، پس چرا هیچ‌کس به راه‌حل درست‌تر یعنی انتقال آب به جای انسان‌ها نمی‌اندیشد؟ چرا همیشه اولویت، حفظ آسایش پایتخت‌نشینان است نه سلامت و حیات مردمان استان‌هایی که خود قربانی سیاست‌های غلط آبی شده‌اند؟ در تهران، کمبود آب را می‌توان با خرید آب معدنی، شیرین‌سازی و مدیریت مصرف جبران کرد. اما در خوزستان، جایی که زمانی رودخانه‌هایش زندگی می‌بخشیدند، هیچ‌کس نمی‌تواند سلامتی بخرد؛ نه با پول، نه با قدرت. خشکسالی، فرونشست زمین، ریزگردها، آتش‌سوزی تالاب‌ها و بوی تند نفت و فاضلاب در هوای اهواز، دیگر فقط «بحران زیست‌محیطی» نیست — تهدید مستقیم برای حیات مردم است. کاش همان‌طور که امروز از «تخلیه تهران» نگرانیم، روزی هم از خالی شدن خوزستان نگران می‌شدیم. کاش صنایع آب‌بر را از خوزستان بیرون می‌بردند، نه آب خوزستان را از رگ‌های کارون. کاش به جای آنکه مهاجرت خوزستانی‌ها به شهرهای دیگر را تماشا کنیم، تدبیری برای ماندگاری و حیاتشان در سرزمین مادری می‌اندیشیدیم. تهران را نمی‌شود خالی کرد، اما وجدان‌ها را می‌شود پر کرد — با اندکی عدالت و عقلانیت در تصمیم‌گیری.