سلامت مردم اهواز گروگان صنایع

نهاد اسماعیلی منش- شاخص آلودگی ۱۹۳ برای اهواز، تنها یک عدد نیست؛ زنگ خطری است که هر روز بلندتر به گوش می‌رسد. درحالی‌که شهرهای دیگر کشور در وضعیت‌های نارنجی و زرد قرار دارند، اهواز بار دیگر در نقطه‌ی بحرانی آلودگی هوا ایستاده است. این وضعیت نشان‌دهنده آن است که الگوی آلودگی در اهواز دیگر موقتی و فصلی نیست، بلکه تبدیل به یک بحران ساختاری شده که نیازمند مداخله‌ای فوری و برنامه‌ریزی‌شده است.

یکی از ویژگی‌های خاص آلودگی در اهواز، نقش مستقیم صنایع نفتی و پتروشیمی در ایجاد این شرایط است. وجود فلرهای نفتی که شبانه‌روز می‌سوزند، نه‌تنها هدر رفت انرژی و منابع ملی است، بلکه ترکیبات آلاینده و سرطان‌زا را مستقیماً وارد هوای شهر می‌کنند. جمع‌کردن و خاموش‌سازی این فلرها دیگر یک مطالبه محیط‌زیستی ساده نیست؛ یک ضرورت حیاتی برای حفظ سلامت بالغ بر دو میلیون‌ شهروند اهوازی است.

در کنار فلرسوزی، استقرار بسیاری از صنایع سنگین در داخل و حاشیه‌ی مستقیم شهر اهواز بحران را دوچندان کرده است. جهان امروز در حال حرکت به سمت خروج صنایع آلاینده از محیط‌های شهری است، اما در اهواز هنوز بخشی از بار آلایندگی ناشی از صنایع در قلب مناطق مسکونی تنفس می‌شود. انتقال این صنایع به مناطق دور از شهر باید به‌عنوان یک پروژه‌ی ملی و نه صرفاً محلی، در دستور کار قرار گیرد.

آلودگی هوا تنها محیط را نابود نمی‌کند؛ ریه‌ها، قلب‌ها و سلول‌های بدن مردم را می‌فرساید. در شهری با این سطح از آلودگی، افزایش آمار بیماری‌های تنفسی، قلبی، سرطان‌ها و مشکلات کودکان امری بدیهی است. بنابراین، ارائه خدمات درمانی رایگان برای پیامدهای ناشی از آلودگی هوا باید به‌عنوان یک حق شهروندی شناخته شود. این خدمات باید با تأمین مالی مستقیم از سوی صنایع آلاینده انجام گیرد؛ صنایعی که سود می‌برند و مردم خسارت تنفس می‌کنند.

در کوتاه‌مدت، کاهش آسیب نیازمند اقدامات سریع و عملی است. یکی از کم‌هزینه‌ترین و مؤثرترین اقدامات در چنین شرایطی، توزیع ماسک رایگان با استاندارد محافظت در برابر ذرات ریز است. همان‌طور که در بحران‌های مشابه جهانی دیده شده، دولت‌ها با توزیع گسترده ماسک توانسته‌اند بخشی از بار بیماری و هزینه‌های درمان را کاهش دهند. این اقدام به‌ویژه در اهواز باید فوراً اجرا شود.

مسئله‌ی مهم دیگر، شفافیت و پاسخگویی است. مردم باید بدانند چه نهادهایی مسئول این وضعیت‌اند، چه برنامه‌ای برای کاهش آلودگی وجود دارد و بودجه‌های زیست‌محیطی چگونه هزینه می‌شوند. مشارکت مردم و رسانه‌ها می‌تواند روند اصلاح را سرعت ببخشد، اما تنها زمانی که اطلاعات دقیق و صادقانه ارائه شود.

اهواز امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک تصمیم جسورانه و یک برنامه‌ی ملی برای نجات از آلودگی است. پایان فلرسوزی، انتقال صنایع، ارائه خدمات درمانی رایگان و توزیع ماسک، نه مطالباتی احساسی، بلکه راهکارهایی ضروری برای بقای سلامت مردم‌اند. اگر امروز در برابر وضعیت قرمز اقدامی جدی صورت نگیرد، فردا شاید دیگر فرصتی باقی نمانده باشد.