نیشکر: قهرمان سبز خوزستان یا قربانی اتهامات ناعادلانه؟

نهاد اسماعیلی منش-هیچ فعالیت اقتصادی بدون آثار زیست‌محیطی وجود ندارد، اما نکته مهم این است که تا چه حد می‌توانیم این آثار را کاهش یا مدیریت کنیم. صنعت نیشکر، به‌رغم برخی انتقادات، یکی از کم‌آلاینده‌ترین صنایع است که نقش مهمی در تلطیف هوا و جلوگیری از بحران‌هایی مانند ریزگردها ایفا می‌کند. صنعت نیشکر با کشت […]

نهاد اسماعیلی منش-هیچ فعالیت اقتصادی بدون آثار زیست‌محیطی وجود ندارد، اما نکته مهم این است که تا چه حد می‌توانیم این آثار را کاهش یا مدیریت کنیم. صنعت نیشکر، به‌رغم برخی انتقادات، یکی از کم‌آلاینده‌ترین صنایع است که نقش مهمی در تلطیف هوا و جلوگیری از بحران‌هایی مانند ریزگردها ایفا می‌کند.

صنعت نیشکر با کشت بیش از ۱۰۰ هزار هکتار زمین در خوزستان، نه‌تنها به تولید مواد غذایی کمک می‌کند، بلکه به عنوان “شش‌های محیط زیست” عمل کرده و با جذب دی‌اکسید کربن و تولید اکسیژن، به بهبود کیفیت هوا کمک شایانی می‌کند. بدون این صنعت، خوزستان با بحران ریزگردهای شدیدتری مواجه می‌شد.

در حالی که صنایع نفتی، گازی، فولاد و نیروگاه‌ها به عنوان اصلی‌ترین منابع آلودگی در خوزستان شناخته می‌شوند، برخی تلاش می‌کنند نیشکر را در ردیف این صنایع قرار دهند. این در حالی است که آلایندگی نیشکر حتی یک چهارم سودآوری آن نیز نیست.

بر همین اساس، از مجموع آلایندگی‌هایی که توسط صنایع در استان ایجاد می‌شود ۱۰ درصد آن مربوط به حوزه کشاورزی است که از این میزان تنها یک درصد مربوط به نیشکر است.

آتش‌زدن مزارع نیشکر، اگرچه به عنوان یک عامل آلودگی مطرح می‌شود، اما مدت زمان آن بسیار کوتاه (حدود ۳۰ دقیقه در ۸۰ تا ۹۰ روز) و تأثیر آن بر سلامت انسان ناچیز است. این روش در بسیاری از کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و برزیل نیز استفاده می‌شود.

صنعت نیشکر با سرمایه‌گذاری در تصفیه‌خانه‌های پیشرفته، زهاب‌های خود را به استانداردهای زیست‌محیطی رسانده و از ورود آن‌ها به رودخانه‌ها جلوگیری می‌کند. حتی در برخی موارد، زهاب نیشکر به حفظ تالاب‌هایی مانند شادگان کمک کرده است

از ۵ سال پیش، صنعت نیشکر سوخت کارخانه‌های خود را از مازوت به گاز طبیعی تغییر داده که این اقدام به کاهش چشمگیر تولید دی‌اکسید کربن منجر شده است.

در صنعت نیشکر از سموم شیمیایی کمتری استفاده می‌شود و به جای آن، از روش‌های کنترل بیولوژیکی برای مقابله با آفات بهره‌گیری می‌شود. این رویکرد به حفظ تعادل زیست‌محیطی کمک می‌کند.

 

اگرچه برداشت سبز نیشکر روشی دوستدار محیط زیست است، اما به دلیل هزینه‌های بالا و محدودیت‌های تکنولوژیکی، تنها ۴۰ درصد از برداشت‌ها به این روش انجام می‌شود. افزایش این درصد نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر و رفع تحریم‌ها است.

صنعت نیشکر نه‌تنها به خودکفایی در تولید شکر کمک می‌کند، بلکه با ایجاد اشتغال برای هزاران نفر، نقش مهمی در رونق اقتصادی و اجتماعی استان خوزستان ایفا می‌کند.

صنعت نیشکر با وجود چالش‌های زیست‌محیطی، یکی از کم‌آلاینده‌ترین صنایع است که نقش مهمی در بهبود کیفیت هوا و جلوگیری از بحران‌هایی مانند ریزگردها دارد. به جای متهم کردن این صنعت، باید با حمایت از آن و ارتقای تکنولوژی‌های دوستدار محیط زیست، به سمت توسعه پایدار حرکت کنیم.